Serwisy Medforum

Czym jest alergia?

alergia_laka_dziewczyna_katar_chusteczka_panthermedia_7933123_cr
Fot. Pantherstock
(5)

Alergia jest nieprawidłową, nadmierną reakcją układów obronnych organizmu na substancję wchłanianą ze środowiska. Alergenami są najczęściej pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, pleśnie, sierści zwierząt i pokarmy.

Istnieje wiele kontrowersji dotyczących tego, czym właściwie jest alergia. Pod koniec lat sześćdziesiątych, dzięki badaniom naukowym nad działaniem układu odpornościowego, określono mechanizm działania większości klasycznych chorób alergicznych takich jak astma oskrzelowa, egzema, katar sienny, całoroczny nieżyt nosa, pokrzywka i wstrząs anafilaktyczny. Badania te nie wyjaśniły jednak wielu zaburzeń, które dotychczas określano mianem alergii.

Schemat występowania alergii

Schematy występowania alergii są bardzo różne. U niektórych osób objawia się ona we wczesnym okresie życia, natomiast u innych alergia nie wykazuje początkowo żadnych objawów. Istnieją również bardzo duże różnice w nasileniu reakcji u poszczególnych ludzi. Gdy dochodzi do pierwszego kontaktu z alergenem wywołuje on pierwotną odpowiedź ze strony układu odpornościowego czyli wytwarzanie odpowiednich przeciwciał. Dzieci w łonie matki mogą uczulić się na substancje, szczególnie pokarmy przekazywane przez matkę, tak że rodzą się z alergią. Opieka lekarska przed zajściem w ciążę i podczas jej trwania może pomóc w uniknięciu lub ograniczeniu do minimum tego zagrożenia.

Alergeny

Alergenem może być w sumie każda substancja. W praktyce niektóre substancje mogą mieć bardziej alergizujące właściwości niż inne i w konsekwencji powodują więcej kłopotów. Szczególnie białka działają alergizująco niż inne typy cząsteczek. Wełna jest białkiem, podobnie jak pyłki roślin i wywołuje ona alergie łatwiej niż bawełna, która nim nie jest. Natomiast w przypadku żywności istnieje większe prawdopodobieństwo wywołania alergii przez białka niż przez tłuszcze stałe lub oleje. Wszystko co wchłaniane jest do krwioobiegu może być alergenem. Alergenem może być wszystko co jest wdychane, połykane, wstrzykiwane lub wchłaniane przez skórę lub błonę śluzową.
Jeśli pokarm lub inna substancja powodują nietolerancję lub inną reakcję nadmiernej wrażliwości, nazywamy je substancjami, które wywołują reakcje lub nadmierną wrażliwość.
Alergie na substancje wziewne, które wdychamy można na ogół dokładnie określić przy pomocy testów skórnych i badań krwi. Za reakcje te odpowiada głownie mechanizm IgE.
Wiele przypadków reakcji na pokarmy jest raczej nietolerancja pokarmowa niż prawdziwa alergia. Alergie pokarmową, ale nie nietolerancje, wykażą dodatnie wyniki testów skórnych i badań krwi.

Do najczęściej spotykanych przyczyn alergii należą:

  • Substancje wdychane takie jak roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt, zarodniki pleśni, pyłki roślin, pierze, wełna, pyły w miejscu pracy
  • pokarmy takie jak mleko krowie, masło, ser, jajka, pszenica, drożdże, pomarańcze, cytryny, grejpfruty, orzechy, rośliny strączkowe
  • substancje chemiczne takie jak formaldehyd, perfumy, środki zapachowe, fenole, krezole, parafenylenodiamina
  • metale takie jak nikiel, chromiany


Nietolerancja pokarmowa

Nietolerancja pokarmowa obejmuje cały zakres niepożądanych reakcji na pokarmy, wywołanych przez rozmaite przyczyny:

  • alergie pokarmową rzekomą
  • histaminę
  • inne substancje chemiczne zawarte w żywności
  • defekty enzymatyczne lub inne przyczyny


Nietolerancja pokarmowa jest często powiązana z innymi schorzeniami takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów, kandydoza, zaspół jelita drażliwego czy choroba Leśniowskiego i Crohna.

(5)

Autor/autorzy opracowania:

  • Justyna Giemlik

Źródło tekstu:

  • "Jak przerwać alergie" Jane Houlton Wydawnictwo Książkowe Twój Styl Warszawa 1999r.